Skip to main content

Linux Networking Basics Beginners Practical Guide In Sinhala

Linux Networking Basics: IP, DNS සහ Routing Explained – Beginners  Practical Guide 

හැඳින්වීම (Introduction)

Linux system එකක් Internet එකට connect වෙලා තියෙනවද?
Server එකක් reachable ද?
Website එක load වෙන්නේ ඇයි, නැත්නම් ඇයි fail වෙන්නේ?

මෙවැනි ප්‍රශ්නවල root එක තියෙන්නේ  Linux Networking Basics වල.

Cybersecurity, ethical hacking, system administration, cloud engineering මේ හැම field එකකටම
IP, DNS, Routing කියන්නේ අනිවාර්ය මූලික දැනුමක් .

IP Address කියන්නේ මොකක්ද? (Understanding IP)

IP Address කියන්නේ network එකක් තුළ device එකක් identify කරන unique number එකක්.

හරියට  Phone number එකක් වගේ:

  • Call කරන්න phone  number එකක් ඕන

  • Data send කරන්න IP ඕන

Common IP Types

  • IPv4 → 192.168.1.10

  • IPv6 → Modern networks සඳහා

Linux system එකේ IP බලන්න:

ip a

or

ifconfig

Cybersecurity perspective:

  • Wrong IP configuration → No connectivity

  • Exposed public IP → Attack surface

DNS කියන්නේ මොකක්ද? (Name to IP Translator)

DNS (Domain Name System) කියන්නේ
Website name එක IP address එකට translate කරන system එකට.

Example:

  • google.com → 142.250.xxx.xxx

Linux එක DNS භාවිතා කරන්නේ:

cat /etc/resolv.conf

DNS failure නම්:

  • Internet තියෙනවා

  • Website open වෙන්නේ නෑ

yber attacks:

  • DNS spoofing

  • Fake websites redirect

Routing කියන්නේ මොකක්ද? (How Data Finds the Path)

Routing කියන්නේ
Data packet එක මොන පාරෙන්ද  යන්නේ  කියලා තීරණය කරන process එක.

Linux system එකට:

  • Local network

  • Router

  • Internet

මේවා අතර route table එකක් තියෙනවා.

Route බලන්න:

ip route

Example output:

  • Default route → Router

  • Local route → Same network

Routing mistake:

  • Server unreachable

  • VPN issues

  • Cloud connectivity failures

IP + DNS + Routing = Full Network Flow

Example: Browser එකෙන් website එකක් open කරනකොට

1️⃣ DNS → Domain name → IP
2️⃣ IP → Target system identify
3️⃣ Routing → Best path select
4️⃣ Data sent & response received

මේ මොකක්ම හරි  step එකක් fail නම් → Network එක down

Real-World Linux Examples

Server Issue Case

Problem:

  • Server ping වෙන්නේ නෑ

Check:

  • IP assigned ද?

  • DNS working ද?

  • Route correct ද?

Solution:

  • IP fix

  • DNS update

  • Route correction

90% Linux network issues basics වලින්ම solve වෙන්න පුළුවන්.

Cybersecurity Importance

Linux networking basics දන්න කෙනෙක්:

  • Attack paths understand කරනවා

  • Firewall rules design කරනවා

  • VPN, Cloud, Containers manage කරනවා

  • Incident response faster

Future Tech & Career Value

  • Cloud Networking (AWS, Azure)

  • DevOps & Kubernetes

  • SOC & Blue Team roles

  • Zero Trust Networking

Tools change වෙන්න පුළුවන් ඒත් Networking basics never change

Did You Know? / Tips Box

Did You Know?
Most “Internet down” issues are DNS-related.

Linux Tip:
Always check ip a before troubleshooting deeper.

Security Insight:
Attackers first learn your IP structure.

Free Learning Resources

  • Linux man pages (man ip)

  • TryHackMe – Linux Fundamentals

  • Cisco Networking Basics

  • Cloudflare Learning Center


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Linux ඇත්තටම වැඩ කරන්නේ කොහොමද? | How Actualy Linux Works in Sinhala

Linux ඇත්තටම වැඩ කරන්නේ කොහොමද (Filesystem, Kernel සහ Processes විස්තරාත්මකව) Linux තේරුම් ගැනීම වැදගත් වන්නේ ඇයි? Linux හැම තැනම තියෙනවා , servers වල, smartphones වල, cloud platforms වල, supercomputers වල, space missions වල පවා. ඒත් බොහෝ beginners ලාට Linux දැනෙන්නේ අමුතු commands සහ අමුතු folders පිරුණු  "Black box" එකක්  විදියට. Linux ඇතුළතින් ඇත්තටම වැඩ කරන ආකාරය තේරුම් ගැනීම , commands type කරන විදිය විතරක් නෙවෙයි හැමදේම වෙනස් කරනවා. ඒක Linux එක ඔබ use කරන දෙයකින් ඔබ control කරන දෙයකට පරිවර්තනය කරනවා. students, developers, cybersecurity ඉගෙන ගන්න බොහෝ  දෙනෙකුට , සහ අනාගත engineers ලාට මේ දැනුම දිගු කාලීන වාසියක්. Linux එක නගරයක් වගේ හිතන්න: Kernel එක නගර පාලනයයි —සම්පත් කළමනාකරණය කරලා නීති බලාත්මක කරනවා. Filesystem එක නගරයේ සැලැස්මයි —හැමදේම store කරලා organize කරලා තියෙන ආකාරය. Processes මිනිස්සු සහ වාහන —ක්‍රියාකාරීව වැඩ කරන programs. සෑම කොටසකටම පැහැදිලි කාර්යභාරයක් තියෙනවා, එකට ඒවා system එක stable, fast සහ secure කරනවා. 1. Linux Filesystem:  Li...
Post a Comment
Read more

Bash Basics: Linux වල සරල කාර්යයන් ස්වයංක්‍රීය කිරීම | Bash Automation Basics In Sinhala

  Bash Basics: Linux වල සරල කාර්යයන් ස්වයංක්‍රීය කිරීම මේ වගේ වැඩ ටිකක් කරන්න වුනොත් ඔයා කොහොමද ඒක කරන්නේ  ? ඔබට අවශ්‍යයි  කියලා හිතන්න: Files 500ක් rename කරන්න දිනපතා folders backup කරන්න පැයකට වරක් server health check කරන්න සතිපතා data reports process කරන්න ඔයාට මේවා manually කරන්න පුළුවන්. click කරන්න, type කරන්න, නැවත නැවත කරන්න හෝ ඔබට සරල Bash script එකක් ලියලා ඔබේ computer එකට එය handle කරන්න දෙන්න පුළුවන් ඔබ වඩාත් interesting දෙයක් මත focus වෙන අතරතුර. Bash (Bourne Again Shell) Linux හි built-in scripting language එක. මේක complicated programming එකක් නෙවෙයි. මේක ඔබ දැනටමත් දන්න commands, file එකක ලියලා automatically execute කරනවා. Students, developers, system administrators, සහ repetitive tasks වලින් මහන්සි වෙච්ච හැමෝටම, Bash productivity superpower එකක්. Bash කියන්නේ මොකක්ද? Bash කියන්නේ Linux වල command-line interpreter එක. ඔබ commands type කරන shell එක, ඒත් එය scripting language එකක් කියන්නත් පුළුවන් , ඒ Bash Scripting ,commands automated workflow...
Post a Comment
Read more

Linux Network Troubleshooting In Sinhala

  Linux Network Troubleshooting: ping, traceroute, සහ ss  Internet ගැටලු Fix කරන, Server ගැටලු Diagnose කරන, සහ IT Departments දිනපතා use කරන ප්‍රධාන Commands හැඳින්වීම... "Server එක down." "මට database එකට connect වෙන්න බෑ." "Website එක load වෙන්නේ නෑ." සෑම IT professional කෙනෙක්, system administrator කෙනෙක්, සහ developer කෙනෙක්ම මේ වචන නිතරම අහනවා. ඒත් ඔවුන්  panic වෙන්නේ නෑ ඔවුන් එය troubleshoot කරනවා. Linux network troubleshooting magic එකක් නෙවෙයි. එය ඔබේ computer එක සහ ලෝකයේ සෙසු කොටස අතර ඇත්තටම මොකද වෙන්නේ කියලා හරියටම reveal කරන ශක්තිමත්, built-in tools භාවිතා කරන ක්‍රමානුකූල ක්‍රියාවලියක්. ඔබ networking ඉගෙන ගන්න student කෙනෙක් වුණත්, applications debug කරන developer කෙනෙක් වුණත්, හෝ infrastructure manage කරන system administrator කෙනෙක් වුණත්  ping , traceroute , සහ ss master කිරීමෙන් network problems අභිරහස් වලින් එහාට ගිය විසඳිය හැකි ප්‍රහේලිකා බවට පරිවර්තනය වෙනවා. Network සන්නිවේදනය වැඩ කරන ආකාරය Troubleshooting වලට කලින්, මේ සරල සත්...
Post a Comment
Read more