Skip to main content

Posts

Showing posts from December, 2025

Linux Processes, Logs සහ System Monitoring තේරුම් ගැනීම | Linux Processes, Logs And System Monitoring In English

  Linux Processes, Logs සහ System Monitoring තේරුම් ගැනීම: පරිගණකයේ  රහස් භාෂාව සෑම Computer එකක්ම ඇතුළත සැඟවුණු සංවාදය මේ මොහොතේත් , ඔබේ computer එක තමන් සමඟම දහස් ගණන් සංවාද පවත්වනවා. Programs ආරම්භ වෙනවා, විරාම ගන්නවා, memory request කරනවා, ඒ කරන දේ ගැන සටහන් ලියනවා, සහ සමහර විට crash වෙනවා. බොහෝ users ලාට මේක කවදාවත් දැනගන්න ලැබෙන්නේ  නෑ. ඒත් Linux ඔබට හැමදේම පෙන්වනවා. Processes, logs, සහ system monitoring තේරුම් ගැනීම ඔබේ computer එකේ දිනපොත කියවීම ඉගෙන ගැනීම වගේ. එය ඔබට කියනවා මොනාද  run වෙන්නේ, මොනවාද වැරදුණේ, සහ මොනවාද crash වෙන්න යන්නේ  කියලා. ඔබ technology ගැන කුතුහලයෙන් ඉන්න student කෙනෙක් වුණත්, Linux ඉගෙන ගන්නන beginner කෙනෙක් වුණත්, හෝ cloud computing හෝ cybersecurity වලදී career එකක් බලාපොරොත්තු වෙන කෙනෙක් වුණත් මේ  දැනුම ඔබ computers දකින ආකාරය සදහටම වෙනස් කරනවා. Processes කියන්නේ මොකක්ද?  Process එකක් කියන්නේ සරලව දැන් run වෙන program එකක්. ඔබ browser එකක් open කරනකොට, music play කරනකොට, හෝ command එකක් run කරනකොට Linux proce...

Linux Files, Directories සහ Permissions සරලව | Linux Files, Directories and Permissions In Sinhala

  Linux Files, Directories සහ Permissions සරලව   Linux File මූලධර්ම වැදගත් වන්නේ ඇයි? ඔබ කවදා හෝ Linux terminal එකක් open කරලා "ඇයි හැමදේම මෙතරම් වෙනස්ද?" කියලා හිතුවාද ?    Linux , Windows හෝ macOS වගේ නෑ ,ඒත් ඒක නිසාම තමයි එය servers , cloud platforms සහ cybersecurity systems ලොව පුරා run කරන්න විශ්වාසයෙන්  පාවිච්චි කරන්නේ . Linux හි හදවතේ තියෙන්නේ files , directories , සහ permissions . ඒවා නිහඬව decide කරනවා data කොහේ තියෙනවද, කවුරුන්ට access කරන්න පුළුවන්ද, සහ programs වලට මොනවද කරන්න allow කරලා තියෙන්නේ කියලා. මේ basics තේරුම් ගැනීම confusion එක confidence එකට පරිවර්තනය කරනවා. Linux Files සහ Directories: ඒවා ගැන සිතන්න සරල ක්‍රමයක් හැමදේම File එකක් Linux වල, බොහෝ දුරට හැමදේටම file එකක් විදියට treat කරනවා: Documents Images Programs Devices (USB, hard drives) System තොරතුරු පවා මේ design එක Linux consistent සහ predictable කරනවා. Directory Tree (Folder Structure) Linux භාවිතා කරන්නේ single-root structure එකක්, ආරම්භ වෙන්නේ: / මේ r...

Linux Commands සිංහලෙන්

  හැම  Beginner කෙනෙක්ම දැන ගත  යුතු Main Linux Commands Cloud, Cybersecurity සහ Internet පිටුපස Operating System එකට ඔබේ පළමු පියවර Linux Commands වැදගත් වන්නේ ඇයි? Linux එක මුලදී බයජනක දෙයක් වගේ දැනෙන්න පුළුවන්. black screen එකක් . Blink වෙන cursor එකක්. ls , grep , සහ chmod වගේ අමුතු වචන. ඒත් ඇත්ත මේකයි : Linux commands කියන්නේ magic එකක් නෙවෙයි, ඒවා systems  control කරන්න යොදාගන්න  shortcuts. ඔබ student කෙනෙක් වුණත්, beginner කෙනෙක් වුණත්, හෝ technology ගැන කුතුහලයෙන් ඉන්න කෙනෙක් වුණත්, core Linux commands කීපයක් master කිරීමෙන් cloud computing , cybersecurity , DevOps , data science , සහ software engineering වගේ careers වලට දොරටු විවෘත වෙනවා. ඔබට commands සියගණනක් මතක තියාගන්න ඕන නෑ. ඔබට අවශ්‍ය වන්නේ කුඩා, ශක්තිමත් set එකක් සහ ඒවා ඇත්තටම කරන්නේ මොනාද කියලා තේරුම් ගැනීම විතරයි  . Linux Commands වැඩ කරන ආකාරය (සරල වචනවලින්) Linux වල භාවිතා කරන්නේ command-line interface (CLI) එකක්, එහිදී ඔබ text commands භාවිතා කරමින් operating system එක සමඟ...

Linux ඇත්තටම වැඩ කරන්නේ කොහොමද? | How Actualy Linux Works in Sinhala

Linux ඇත්තටම වැඩ කරන්නේ කොහොමද (Filesystem, Kernel සහ Processes විස්තරාත්මකව) Linux තේරුම් ගැනීම වැදගත් වන්නේ ඇයි? Linux හැම තැනම තියෙනවා , servers වල, smartphones වල, cloud platforms වල, supercomputers වල, space missions වල පවා. ඒත් බොහෝ beginners ලාට Linux දැනෙන්නේ අමුතු commands සහ අමුතු folders පිරුණු  "Black box" එකක්  විදියට. Linux ඇතුළතින් ඇත්තටම වැඩ කරන ආකාරය තේරුම් ගැනීම , commands type කරන විදිය විතරක් නෙවෙයි හැමදේම වෙනස් කරනවා. ඒක Linux එක ඔබ use කරන දෙයකින් ඔබ control කරන දෙයකට පරිවර්තනය කරනවා. students, developers, cybersecurity ඉගෙන ගන්න බොහෝ  දෙනෙකුට , සහ අනාගත engineers ලාට මේ දැනුම දිගු කාලීන වාසියක්. Linux එක නගරයක් වගේ හිතන්න: Kernel එක නගර පාලනයයි —සම්පත් කළමනාකරණය කරලා නීති බලාත්මක කරනවා. Filesystem එක නගරයේ සැලැස්මයි —හැමදේම store කරලා organize කරලා තියෙන ආකාරය. Processes මිනිස්සු සහ වාහන —ක්‍රියාකාරීව වැඩ කරන programs. සෑම කොටසකටම පැහැදිලි කාර්යභාරයක් තියෙනවා, එකට ඒවා system එක stable, fast සහ secure කරනවා. 1. Linux Filesystem:  Li...