Innovate With Tech (Sinhala)

Networking Fundamentals හැඳින්වීම (Introduction) ඔබ cybersecurity ඉගෙනගන්න කැමති නම්, මුලින්ම networking හොඳට තේරුම් ගන්න ඕන. හැම attack එකක්ම, හැම defense එකක්ම, scan එකක්ම, investigation එකක්ම 👉 network එකක් හරහා තමයි සිද්ධ වෙන්නේ. බොහෝ beginners ලා Nmap, Metasploit වගේ tools වලට එකපාර පනිනවා. නමුත් data එක computer එකක්කින් තවත් එකකට යන්නේ කොහොමද කියලා දන්නේ නැතිනම් ඒක පයින් යන්න ඉගෙනගන්න කලින් දුවන්න හදනවා වගේ . මේ article එකෙන් networking fundamentals 👉 simple English ideas + real commands + real examples එක්ක explain කරනවා. Network එකක් කියන්නේ මොකක්ද? (Simple Explanation) Network එකක් කියන්නේ devices කිහිපයක් එකිනෙක connect වෙලා communicate කරන system එකක්. උදාහරණ: ඔබගේ phone එක + Wi-Fi router එක + Internet Office එකක computers Data center එකක servers Network එකක device එකක්ට අවශ්‍ය දේවල්: IP address → identity එක DNS → names හඳුනාගන්න Routing → data යන පාර IP Address: Device එකේ Identity එක IP address කියන්නේ computer එකක phone number එක වගේ. උදාහරණ: 192.168.1.10 Li...

Cybersecurity Reconnaissance කියන්නේ මොනවාද? Attackers Information Gather කරන විදිහ  හැඳින්වීම (Introduction) Cyber attack එකක් කියන්නේ එකවරම  system එකක්  break කරන එකක් නෙමෙයි. ඒක slowly, quietly, planned  කරපු process එකක්. ඒ process එකේ පළමු සහ වැදගත්ම stage එක තමයි   Reconnaissance . සරලව කියනවා නම්  Reconnaissance කියන්නේ “ආරක්ෂාවට යන්න කලින් ගෙදර වටේ බලන එක” වගේ. Hackers වගේම ethical hackers , penetration testers , defenders හැමෝටම මේ concept එක හොඳට අවබෝදයෙන් ඉන්න එක ඉතාමත් වැදගත් . Reconnaissance කියන්නේ මොකක්ද? (What Is Reconnaissance) Reconnaissance කියන්නේ target system, network, company, හෝ person ගැන  information collect කරන process එක . Attack එකක් කරන්න කලින් attackers අහන ප්‍රශ්න: Target එක alive ද? IP addresses මොනවාද? Domains, subdomains? Open ports? Services? Employees ගැන public info තියෙනවද? Reconnaissance වැඩ කරන විදිහ (How It Works) Reconnaissance generally types දෙකක්  තියෙනවා: 01) Passive Reconnaissance (Quietly...

Linux Networking Basics: IP, DNS සහ Routing Explained – Beginners  Practical Guide  හැඳින්වීම (Introduction) Linux system එකක් Internet එකට connect වෙලා තියෙනවද? Server එකක් reachable ද? Website එක load වෙන්නේ ඇයි, නැත්නම් ඇයි fail වෙන්නේ? මෙවැනි ප්‍රශ්නවල root එක තියෙන්නේ   Linux Networking Basics වල. Cybersecurity, ethical hacking, system administration, cloud engineering මේ හැම field එකකටම IP, DNS, Routing කියන්නේ අනිවාර්ය මූලික දැනුමක්  . IP Address කියන්නේ මොකක්ද? (Understanding IP) IP Address කියන්නේ network එකක් තුළ device එකක් identify කරන unique number එකක්. හරියට  Phone number එකක් වගේ: Call කරන්න phone  number එකක් ඕන Data send කරන්න IP ඕන Common IP Types IPv4 → 192.168.1.10 IPv6 → Modern networks සඳහා Linux system එකේ IP බලන්න: ip a or ifconfig Cybersecurity perspective: Wrong IP configuration → No connectivity Exposed public IP → Attack surface DNS කියන්නේ මොකක්ද? (Name to IP Translator) DNS (Domain Name System) කියන්නේ Website na...

  Git vs GitHub  හැමෝටම ඇති Confusion එක “ඉන්නකෝ… Git සහ GitHub කියන්නේ වෙන වෙනම දේවල්ද?” ඔයාටත් මේ confusion එක තිබුණා නම්, ඒක සාමාන්‍ය දෙයක්. බොහෝ beginners ලා Git සහ GitHub එකම දෙයක් කියලා හිතනවා. නැත්තම්, දෙකම එකිනෙකට හුවමාරුවෙන් භාවිතා කරනවා , ඇත්තටම ඒවා කරන වැඩ තේරුම් නොගෙන. ඇත්තම කතාව: 👉 Git සහ GitHub සම්බන්ධයි, නමුත් එකම දේ නෙමෙයි. Modern software development හොඳින් ඉගෙනගන්න නම්, මේ දෙක අතර වෙනස තේරුම් ගන්න එක පළමු පියවරයි. අපි මේක අදම clear කරගමු. Git කියන්නේ මොකක්ද? Git කියන්නේ version control system එකක්. සරලව කිව්වොත්, ඔයා ලියන code එක කාලයත් සමඟ වෙනස් වෙද්දී ඒ changes track කරන software එකක්. Microsoft Word එකේ තියෙන “Track Changes” feature එක programmers ලාට තිබුණා නම්, ඒක තමයි Git. 🔹 Git run වෙන්නේ ඔයාගේ computer එකේ (local machine) 🔹 Internet අවශ්‍ය නෑ 🔹 Account එකක් ඕනේ නෑ 🔹 Free සහ open-source 🔹 Offline full වැඩ කරයි Git කරන දේවල්:  Code එකේ snapshots save කරනවා (ඒවට කියන්නේ commits )  පරණ version එකකට “time travel” කරලා ආපහු යන්න පුළුවන් Bra...

  Linux Network Troubleshooting: ping, traceroute, සහ ss  Internet ගැටලු Fix කරන, Server ගැටලු Diagnose කරන, සහ IT Departments දිනපතා use කරන ප්‍රධාන Commands හැඳින්වීම... "Server එක down." "මට database එකට connect වෙන්න බෑ." "Website එක load වෙන්නේ නෑ." සෑම IT professional කෙනෙක්, system administrator කෙනෙක්, සහ developer කෙනෙක්ම මේ වචන නිතරම අහනවා. ඒත් ඔවුන්  panic වෙන්නේ නෑ ඔවුන් එය troubleshoot කරනවා. Linux network troubleshooting magic එකක් නෙවෙයි. එය ඔබේ computer එක සහ ලෝකයේ සෙසු කොටස අතර ඇත්තටම මොකද වෙන්නේ කියලා හරියටම reveal කරන ශක්තිමත්, built-in tools භාවිතා කරන ක්‍රමානුකූල ක්‍රියාවලියක්. ඔබ networking ඉගෙන ගන්න student කෙනෙක් වුණත්, applications debug කරන developer කෙනෙක් වුණත්, හෝ infrastructure manage කරන system administrator කෙනෙක් වුණත්  ping , traceroute , සහ ss master කිරීමෙන් network problems අභිරහස් වලින් එහාට ගිය විසඳිය හැකි ප්‍රහේලිකා බවට පරිවර්තනය වෙනවා. Network සන්නිවේදනය වැඩ කරන ආකාරය Troubleshooting වලට කලින්, මේ සරල සත්...

  Bash Basics: Linux වල සරල කාර්යයන් ස්වයංක්‍රීය කිරීම මේ වගේ වැඩ ටිකක් කරන්න වුනොත් ඔයා කොහොමද ඒක කරන්නේ  ? ඔබට අවශ්‍යයි  කියලා හිතන්න: Files 500ක් rename කරන්න දිනපතා folders backup කරන්න පැයකට වරක් server health check කරන්න සතිපතා data reports process කරන්න ඔයාට මේවා manually කරන්න පුළුවන්. click කරන්න, type කරන්න, නැවත නැවත කරන්න හෝ ඔබට සරල Bash script එකක් ලියලා ඔබේ computer එකට එය handle කරන්න දෙන්න පුළුවන් ඔබ වඩාත් interesting දෙයක් මත focus වෙන අතරතුර. Bash (Bourne Again Shell) Linux හි built-in scripting language එක. මේක complicated programming එකක් නෙවෙයි. මේක ඔබ දැනටමත් දන්න commands, file එකක ලියලා automatically execute කරනවා. Students, developers, system administrators, සහ repetitive tasks වලින් මහන්සි වෙච්ච හැමෝටම, Bash productivity superpower එකක්. Bash කියන්නේ මොකක්ද? Bash කියන්නේ Linux වල command-line interpreter එක. ඔබ commands type කරන shell එක, ඒත් එය scripting language එකක් කියන්නත් පුළුවන් , ඒ Bash Scripting ,commands automated workflow...